OSIĄGNIĘCIA ZAKŁADU

Od początku swojego istnienia, tzn. połowy lat 60-tych ub. wieku, Katedra Fizyki Ciała Stałego [w latach późniejszych przekształcona w Zakład Fizyki Ciała Stałego (ZFCS)] może poszczycić się wieloma osiągnięciami. Jednym z pierwszych znaczących sukcesów było skonstruowanie przez ówczesnego kierownika Zakładu, prof. Edmunda Igrasa, pierwszego w Polsce zwierciadlanego mikroskopu elektronowego. Podjął on wtedy również nową, dominującą do dziś w Zakładzie tematykę – dotyczącą technologii i badań HgCdTe jako nowego półprzewodnikowego roztworu stałego do konstrukcji detektorów podczerwieni.

Z upływem czasu głównym kreatorem rozwoju tej tematyki stał się prof. Józef Piotrowski, który wykazał po raz pierwszy na świecie, że fotonowe detektory podczerwieni z HgCdTe mogą pracować w temperaturze otoczenia. To stwierdzenie przeczyło powszechnie głoszonemu wówczas poglądowi, że detektory takie mogą pracować wyłącznie w temperaturze ciekłego azotu (77K). Początkowo sukcesy polskich uczonych przyjmowano z niedowierzaniem, jednak zademonstrowanie prawidłowo działających urządzeń przekonały światowe środowisko naukowców i odbiorców detektorów co do realności odkrycia. Sukces naukowy przełożył się wkrótce na sukces komercyjny. Inicjatywa ówczesnych pracowników ZFCS, głównie dr Wiesława Galusa, prof. Józefa Piotrowskiego i dr Mirosława Grudnia, przyczyniła się do założenia w 1987 roku firmy produkcyjnej, przekształconej w roku 1993 w VIGO System Sp. z o.o., obecnie VIGO System S.A. (www.vigo.com.pl). Od kilkunastu lat zajmuje ona czołową pozycję na światowym rynku w produkcji niechłodzonych detektorów fotonowych z HgCdTe średniej i dalekiej podczerwieni. Zakład Fizyki Ciała Stałego stanowi obecnie jej zaplecze kadrowe i badawcze. Świadczą o tym realizowane aktualnie projekty badań podstawowych i stosowanych, oraz wspólne inwestycje. Przykładem może być utworzenie w 2003 roku wspólnego laboratorium epitaksji HgCdTe ze związków metalorganicznych (MOCVD). Jest ono jednym z zaledwie trzech znanych na świecie laboratoriów otrzymywania epitaksjalnych warstw HgCdTe tą techniką.

W latach 80-tych XX w., równolegle z pracami nad HgCdTe badano również alternatywne materiały przydatne do konstrukcji detektorów podczerwieni – głównie z roztworów stałych PbSnTe, HgZnTe, InAsSb, oraz studnie kwantowe i supersieci. Dorobek tego okresu był podstawą do przyznania w 1997 r. prof. Antoniemu Rogalskiemu Nagrody Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk technicznych. Jest to najbardziej prestiżowa nagroda naukowa w Polsce zwana popularnie „Polskim Noblem”.

W 1998 r. prof.dr hab. inż. Antoni Rogalski – kierownik ZFCS przejął redakcję czasopisma naukowego ”Opto-Electronics Review” (O-ER) jako redaktor naczelny pisma które, dzięki systematycznym działaniom mającym na celu poprawę jakości publikowanych prac, zostało włączone w 2001 r. przez Institute for Science Information w Filadelfii na listę czasopism indeksowanych (tzw. listę filadelfijską). W 2012 roku, O-ER dołączył do elitarnej grupy czasopism indeksowanych przez Thomson Reuters w bazach Current Contents. Średni impact factor O-ER w ostatnim pięcioleciu wynosi powyżej 1 i jest najwyższy wśród polskich czasopism naukowo-technicznych.

Prof. A. Rogalski 23 maja 2013 roku został zatwierdzony przez Zgromadzenie Ogólne Polskiej Akademii Nauk na członka rzeczywistego tej prestiżowej korporacji uczonych.

Prof. dr hab. inż. Antoni Rogalski, był kierownikiem Zakładu Fizyki Ciała Stałego w latach 1994-2015. Obecnie w dalszym ciągu pracuje w Zakładzie pełniąc jednoczesnie funkcje Dziekana Wydziału IV – Nauk Technicznych Polskiej Akademii Nauk (kadencja 2015-2018).

Pracownicy Zakładu Fizyki Ciała Stałego mogą się również poszczycić znakomitym odbiorem ich prac naukowych w świecie. Publikacje i monografie naukowców ZFCS były w ostatnich latach cytowane około pięciu tysięcy razy, także przez najbardziej uznane zespoły z całego świata prowadzące badania naukowe w zakresie detektorów podczerwieni. Najnowsza książka prof. Antoniego Rogalskiego – Infrared Detectors, opublikowana przez wydawnictwo CRC Press (USA) w 2010 roku, uznawana jest za najlepszą monografię dotyczącą detektorów podczerwieni jaka ukazała się w ostatnich 20 latach. Przetłumaczona jest na język rosyjski i chiński.

Wyjątkowe w polskich realiach jest również to, że prawie wszyscy absolwenci WAT, którzy wykonywali prace dyplomowe w Zakładzie Fizyki Ciała Stałego pracują w wyuczonej lub pokrewnej specjalności. Wielu z nich odnosi sukcesy na polu naukowym.

 

Ważniejsze wydarzenia w historii ZFCS w ostatnich 20 latach:

  • 2015 – Nagroda w Ogólnopolskim Konkursie im. Adama Smolińskiego na najlepszą pracę dyplomową z dziedziny inżynierii materiałowej dla Olgi Markowskiej.
  • 2015 – Modernizacja laboratorium. Zakup nowoczesnej aparatury badawczej m.in. do pomiarów efektu Hall’a i fotoluminescencji w podczerwieni
  • 2015 – Przekazanie przez prof. Antoniego Rogalskiego obowiązków Kierownika Zakładu nowemu następcy ppłk. dr. hab. inż. Piotrowi Martyniukowi
  • 2015 – HABILITACJA ppłk. dr inż. Piotra Martyniuka – uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk technicznych w zakresie elektroniki – optoelektronika w dziedzinie „Barierowe detektory podczerwieni jako nowa generacja detektorów HOT”
  • 2015 – Wybór prof. dr hab. inż. Antoniego Rogalskiego na stanowisko Dziekana Wydziału IV Nauk Technicznych PAN.
  • 2014 – Wzrost Impact Factor czasopisma Opto-Electronics Review za 2014 r. i wyniósł 1,667.
  • 2014 – Prof. dr hab. inż. Antoniego Rogalskiego, czł. rzecz. PAN został członkiem Prezydium Polskiej Akademii Nauk
  • 2014 – Otwarto w Ożarowie Mazowiecki nowe laboratorium epitaksji z wiązek molekularnych.
  • 2014 – Zakup MBE
  • 2013 – Wybór prof. Antoniego Rogalskiego na członka rzeczywistego Polskiej Akademii Nauk
  • 2012 – Dołączenie Opto-electronics Review do elitarnej grupy czasopism indeksowanych przez Thomson Reuters w bazach Current Contents
  • 2012 – Wyróżnienie za najlepszą pracę w dziedzinie detektorów podczerwieni nadane przez Komitet Naukowy konferencji w Physikzentrum Bad Honnef WE-Heraeus-Seminar: Infrared: Science, Technology and Applications, Piotr Martyniuk
  • 2010 – Wyróżnienie w Ogólnopolskim Konkursie im. Adama Smolińskiego na najlepszą pracę dyplomową z dziedziny inżynierii materiałowej, Wioletta Pusz.
  • 2004 – Wybór prof. Antoniego Rogalskiego na członka korespondenta Polskiej Akademii Nauk
  • 2003 – Utworzenie przez konsorcjum WAT – Vigo System S.A. wspólnego laboratorium epitaksji HgCdTe ze związków metalorganicznych
  • 2002 – II nagroda w Konkursie na Najlepszą Rozprawę Doktorską WAT, Jolanta Raczyńska
  • 2001 – Włączenie Opto-electronics Review na listę czasopism indeksowanych (tzw. listę filadelfijską)
  • 2001 – II Nagroda Ogólnopolskiego Konkursu im. Profesora Adama Smolińskiego na najlepszą pracę dyplomową z dziedziny optoelektroniki, Piotr Martyniuk
  • 1999 – I Nagroda w Ogólnopolskim Konkursie im. Profesora Adama Smolińskiego za najlepszą pracę dyplomową z dziedziny optoelektroniki, Jakub Wenus.
  • 1999 – II nagroda w Konkursie na najlepszą pracę dyplomową w Wojskowej Akademii Technicznej, Jakub Wenus
  • 1998 – Przejęcie przez ZFCS redakcji specjalistycznego czasopisma Opto-Electronics Review (przy wsparciu Komendy Wojskowej Akademii Technicznej i Instytutu Fizyki Technicznej)
  • 1998 – I Nagroda im. Michała Śmiałowskiego dla młodych autorów za pracę z dziedziny nauki o materiałach przyznana przez Fundacje Kościuszkowską, Waldemar Gawron
  • 1998 – III nagroda w Konkursie o Nagrodę Rektora WAT za najlepszą pozaprogramową pracę studencką, Jakub Wenus
  • 1997 – Nagroda II stopnia w konkursie na najlepszą pracę doktorską 1997 roku w WAT, Waldemar Gawron.
  • 1997 – Otrzymanie przez prof. Antoniego Rogalskiego Nagrody Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk technicznych (tzw. „Polskiego Nobla”)
  • 1996 – Wyróżnienie w Konkursie o Nagrodę Rektora WAT za najlepszą pozaprogramową pracę studencką, Jakub Wenus
  • 1995 – Nadanie prof. Antoniemu Rogalskiemu tytułu Fellow światowej organizacji The International Society for Optical Engineering (SPIE), USA
  • 1992 – Wyróżnienie przez Polski Komitet Optoelektroników w ogólnopolskim konkursie na najlepszą pracę dyplomową z dziedziny optoelektroniki, Robert Ciupa